spis treści
 wiadomości

 Guam
 Niue
 Nowa Kaledonia
 Pitcairn
 Polinezja Franc.
 Północne Mariany
 Samoa Am.
 Tokelau
 Wallis i Futuna
 Wyspa Wielkanocna
 Wyspy Cooka

Wyspa Wielkanocna

encyklopedia

Wyspa Wielkanocna - jedno z najbardziej osamotnionych i tajemniczych miejsc na Ziemi. Słynie z kamiennych posągów moai. Całe pokolenia historyków głowiły się skąd i po co się tam wzięły. Mądrego nie ma do dziś.
 
 Geografia Ustrój polityczny Gospodarka Historia

Nazwa oficjalna: Wyspa Wielkanocna (Rapa Nui)
Status polityczny: terytorium zamorskie Chile
Polska nazwa mieszkańców: nie tworzy się
Obszar lądu: 163 km2
Liczba wysp: 1
Jedyna miejscowość: Hanga Roa
Ludność: 3,4 tys.
Języki: rapa nui, hiszpański
Waluta: peso chilijskie
Domena internetowa: brak
Numer kierunkowy: brak
 Geografia
Wyspa Wielkanocna to wulkaniczna wyspa w centralnej części Oceanu Spokojnego. Oddalona o 3600 km od wybrzeży Ameryki Południowej i o 4000 km od Tahiti, jest najdalej na wschód wysuniętą częścią Polinezji i Oceanii. Krajobraz wyspy tworzy kilka stożków wulkanicznych, wznoszących się do wysokości 601 m n.p.m. (Cerro Terevaka w masywie Rano Aroi) i opadających ku morzu przeważnie w formie wysokich klifów. Liczne jaskinie, stanowiące pozostałość po kanałach lawowych. Klimat zwrotnikowy, wilgotny (średnia suma opadów ok. 1400 mm). Szatę roślinną tworzą zbiorowiska trawiaste, miejscami gaje palmowe. Park narodowy Rapa Nui (powierzchnia 66 km2).
 
 Ustrój polityczny
Wyspa Wielkanocna jest częścią chilijskiego regionu Valparaiso. Administrowana jest przez gubernatora nominowanego przez rząd w Santiago. Na wyspie funkcjonuje również lokalny samorząd, wybierany co cztery lata w wyborach powszechnych i proporcjonalnych. Członkowie samorządu wybierają szefa rządu, który współpracuje z gubernatorem. Od 1983 r. istnieje również Rada Starszych, która reprezentuje interesy rdzennych mieszkańców wyspy.
 
 Gospodarka
Podstawą gospodarki jest turystyka. Co roku wyspę odwiedza ok. 15 tys. turystów zaintrygowanych kamiennymi posągami. Mieszkańcy zajmują się również rolnictwem (uprawiane są bataty, taro, kukurydza, warzywa, trzcina cukrowa, figowce i banany), hodowlą drobiu i owiec oraz rybołówstwem. Nieźle rozwinięte jest rzemiosło (wyrabiane są głównie naszyjniki z muszli).
 
 Historia
Naukowcy z całego świata spierają się o to kto zasiedlił Wyspę Wielkanocną w czasach najdawniejszych. Najwięcej zwolenników ma hipoteza norweskiego badacza i podróżnika Thora Heyerdahla (autora głośnej wyprawy na łodzi Kon-tiki), który w l. 1955-56 prowadził na wyspie prace archeologiczne. Jego zdaniem wyspa zasiedlona została ok. V w. przez amerykańskich Indian, a dopiero w XVII dotarły tu pierwsze wyprawy polinezyjskie z grupy wysp Markizów. Ostatnio coraz częściej jednak ta teoria jest kwestionowana. Przeciwnicy Heyerdahla przekonują, że nie jest możliwe dotarcie do wyspy z kontynentu na prymitywnych indiańskich łodziach, dużo łatwiej trafić na nią płynąc z zachodu (czyli z Polinezji).

Heyerdahl wyróżnił trzy główne okresy w prehistorii Wyspy Wielkanocnej: wczesny (ok. 400-1100), średni (ok. 1100-1680) i późny (1680-1868). Słynne posągi powstały w okresie średnim, ale nie wiadomo kto i po co je wykonał (jedna z teorii wskazuje na plemię Tiahuanaco zamieszkujące dzisiejsze rejony Boliwii i Chile). W jednym polinezjaniści są zgodni - budowa posągów została nagle przerwana w roku 1680, prawdopodobnie z powodu przeludnienia wyspy, klęski głodu i wybuchu walk międzyplemiennych.

W Wielkanoc 1722 r. wyspa została odkryta przez holenderskiego żeglarza Jacoba Roggevena. W 1770 r. dotarł do niej również James Cook. W połowie XIX w. wyspę kilkakrotnie odwiedzili handlarze niewolników, porywając łącznie około tysiąca mieszkańców. Piętnastu, którym udało się powrócić, przywiozło ze sobą choroby, które jeszcze bardziej zdziesiątkowały populację wyspiarzy. W 1866 r. na wyspie zjawili się hiszpańscy misjonarze. Dwa lata później wszyscy mieszkańcy byli już nawróceni na katolicyzm. W 1888 r. kapitan Policarpo Toro przyłączył wyspę do Chile. Od tej pory do końca lat 50. wyspa traktowana była jako wielkie pastwisko dla owiec. Dopiero uruchomienie w 1966 r. lotniska w Hanga Roa umożliwiło rozwój turystyki. Od 1986 r. Wyspa Wielkanocna jest bazą ratowniczą dla amerykańskich wahadłowców kosmicznych.
 
 symbole państwowe
 banknoty
 zdjęcia
 linki
 
Papież przeprasza
Jan Paweł II przeprosił rdzenne ludy Australii i Oceanii za udział członków Kościoła w ich ciemiężeniu.
Kapsel górą
Korek to przeżytek - stwierdzili nowozelandzcy producenci wina i postanowili zamykać butelki kapslami. Klienci są wniebowzięci.

 Podróżnik-Rapanui w TVP

wiadomościgdzie po wizęo stroniekontaktenglish