spis treści
 wiadomości

 Guam
 Niue
 Nowa Kaledonia
 Pitcairn
 Polinezja Franc.
 Północne Mariany
 Samoa Am.
 Tokelau
 Wallis i Futuna
 Wyspa Wielkanocna
 Wyspy Cooka

Polinezja Francuska

encyklopedia

Polinezja, a szczególnie jej główna wyspa Tahiti, jest jedną z najbardziej znanych atrakcji turystycznych Oceanii. Za sławę trzeba jednak słono płacić - Polinezja to również jeden z najdroższych krajów w regionie. Ale przecież piękne kobiety i wspaniałe plaże warte są każdej ceny.
 
 Geografia Ustrój polityczny Gospodarka Historia

Nazwa oficjalna: Terytorium Polinezji Francuskiej
Status polityczny: terytorium zamorskie Francji
Polska nazwa mieszkańców: Polinezyjczyk, Polinezyjka, Polinezyjczycy
Obszar lądu: 3521 km2
Liczba wysp: 118
Stolica: Papeete na wyspie Tahiti
Ludność: 223,5 tys.
Języki: francuski, tahitański
Waluta: pacific franc
PNB ogólnie: $2000 mln
PNB na 1 mieszkańca: $20,000
Niezależność od: 1970 r.
Domena internetowa: .fp
Numer kierunkowy: +689
Czas lokalny: GMT-10
 Geografia
Terytorium Polinezji Francuskiej znajduje się w centralnej części Oceanu Spokojnego, we wschodniej części Polinezji. Od północnego-zachodu graniczy z Kiribati, od zachodu z Wyspami Cooka, a od wschodu z Pitcairn. W skład Polinezji Francuskiej wchodzi 5 archipelagów i ponad 150 wysp m.in. Wyspy Towarzystwa (1,96 tys. km2) z największą wyspą Tahiti (1000 km2), Markizy (1,3 tys. km2), Tuamotu (398 km2), Tubuai (287 km2), Gambiera (230 km2). Wszystkie wyspy są pochodzenia wulkanicznego i koralowego. Klimat zależnie od szerokości geograficznej zwrotnikowy bądź podzwrotnikowy wilgotny.
 
 Ustrój polityczny
Polinezja Francuska jest zamorskim terytorium Republiki Francuskiej o pewnym stopniu autonomii, mniejszym jednak niż w przypadku Nowej Kaledonii. Posiada własny parlament, w skład którego wchodzi 41 deputowanych wybieranych w głosowaniu proporcjonalnym na 5 letnią kadencję. Szefem rzšdu (obecnie Oscar Temaru) zostaje lider największego ugrupowania w parlamencie. Na podstawie zapisów Statutu Autonomii rząd zajmuje się przede wszystkim opracowywaniem i wykonywaniem lokalnego budżetu, a także sprawami transportu, rolnictwa, turystyki, zdrowia i edukacji na poziomie podstawowym i średnim. Polinezja w pełni zarządza również własną specjalną strefą ekonomiczną. Rząd francuski reprezentowany na miejscu przez Wysokiego Komisarza kontroluje służby mundurowe, wymiar sprawiedliwości, służby imigracyjne, zajmuje się sprawami obronności i prowadzeniem polityki międzynarodowej. Trwają rozmowy na temat zmiany Statutu, która pozwoliłaby zwiększyć zakres kompetencji lokalnych władz i przekazać im większość uprawnień Komisarza. Na 2008 r. planowane jest referendum w tej sprawie. W parlamencie francuskim Polinezję reprezentuje dwóch deputowanych do izby niższej i jeden senator.
 
 Gospodarka
Głównym źródłem dochodów Polinezji są wciąż dotacje z Francji (w 2000 r. stanowiły 45 proc. PKB), rośnie jednak znaczenie turystyki. W 1999 r. Polinezję odwiedziło ponad 210 tys. turystów, głównie z Australii i USA (wielkim sukcesem okazują się zwłaszcza drogie rejsy superluksusowymi statkami wycieczkowymi). Turystyka jest głównym źródłem dewiz i największym sektorem gospodarki kraju. Mimo olbrzymiego potencjału jej rozwój hamowany jest jednak przez wysokie ceny towarów i usług. Niesłabnącym powodzeniem cieszą się polinezyjskie perły eksportowane głownie do Japonii, Hongkongu i Ameryki. Szybko rozwija się rybołówstwo. Część mieszkańców zajmuje się rolnictwem. Uprawia się m.in. kawę, palmę kokosową, trzcinę cukrową, wanilię, owoce cytrusowe. Na wyspie Makatea eksploatowane są fosforyty.
 
 Historia
Prawdopodobnie wyspy dzisiejszej Polinezji Francuskiej zasiedlone zostały między 300 - 800 r. przez plemiona z Ameryki Południowej. Stąd wyruszyły wyprawy, które odkryły m.in. Hawaje, Nową Zelandię, Wyspy Cooka. Pierwszym Europejczykiem, który dotarł w te rejony był Ferdynand Magellan, który podczas swej pierwszej podróży dookoła świata w 1521 r. odkrył wyspy archipelagu Tuamotu. W 1843 r. Francja ogłosiła objęcie wysp Tahiti i Moorea swoim protektoratem, a w 1840 dołączyła do nich pozostałe wyspy Tuamotu, Markizy, Toubai i Wyspy Towarzystwa, tworząc Oceanię Francuską. W 1957 r. nazwę koloni zmieniono na Polinezję Francuską i zmieniono jej statut na zamorskie terytorium Francji.

Spokojne życie polinezyjczyków dramatycznie zmieniło się na początku lat 60., kiedy najpierw otwarte zostało międzynarodowe lotnisko Faaa w pobliżu Papeete (1960 r.), a później na atolach Moruroa i Fangataufa zbudowane zostało Centrum Eksperymentów Nuklearnych na Pacyfiku. Przez następnych 36 lat obecności Centrum Polinezja cieszyła się stałym, wysokim zainteresowaniem ze strony rządu w Paryżu. Dbano, by pieniędzy nie brakowało, a regularne wizyty dużych grup francuskich żołnierzy i naukowców powodowały, że kraj rozwijał się w szybkim tempie.

Bomby jądrowe testowano początkowo zrzucając je nad wybrane wyspy z bombowców, ale po ostrych protestach okolicznych państw (głównie Australii), testy przeniesiono pod ziemię. Do 1996, kiedy program badań został ostatecznie zakończony, w Polinezji przeprowadzono łącznie kilkadziesiąt testów różnych rodzajów broni jądrowej. W 1998 r. Międzynarodowa Agencja Atomistyczna ogłosiła, że na atolach, na których przeprowadzane były próby nie stwierdzono skażenia środowiska i nie ma zagrożenia dla zdrowia ludzi. Instalacje militarne zostały już zdemontowane, ale na atolu Moruroa pozostał oddział francuskiej piechoty morskiej i niewielka stacja badawcza rejestrująca ruchy skorupy ziemskiej.

10 sierpnia 2007 r. na wyspie Moorea wydarzył się jeden z najtragiczniejszych wypadków lotniczych w historii Polinezji. Do morza spadł samolot linii Air Moorea lecący do pobliskiego Papeete z 20 osobami na pokładzie. Wszyscy zginęli.
 
 Główne problemy
1. Nierównomierny rozwój kraju - mieszkańcy chętnie przenoszą się na Tahiti i szukają pracy w stolicy Papeete.
2. Wysokie koszty życia
 
 informacje praktyczne
 symbole państwowe
 banknoty
 znaczki
 zdjęcia
 linki
 
Polinezja chce niepodległości
Rada Ministrów Polinezji Francuskiej zdecydowała o zmianie nazwy jednej z głównych ulic w stolicy kraju Papeete. Od początku lipca Avenue Bruat oficjalnie nosi nazwę Avenue "Aroa Pouvanaa Oopa". To symboliczna zmiana świadcząca o niepodległościowych dążeniach obecnych władz Polinezji.
Kapsel górą
Korek to przeżytek - stwierdzili nowozelandzcy producenci wina i postanowili zamykać butelki kapslami. Klienci są wniebowzięci.

 Podróżnik-Polinezja w TVP
 Filmy o Polinezji w serwisie Islandvoices.net (trzeba kliknąć w mapkę i wybrać film)
 Tele Polynesie dziennik RFO
 RFO Radio Polynesie (fr.)
 Radio Maohi (fr.)
 "Polynesia" magazyn (.pdf)


wiadomościgdzie po wizęo stroniekontaktenglish