spis treści
 wiadomości

 Guam
 Niue
 Nowa Kaledonia
 Pitcairn
 Polinezja Franc.
 Północne Mariany
 Samoa Am.
 Tokelau
 Wallis i Futuna
 Wyspa Wielkanocna
 Wyspy Cooka

Mariany Północne

encyklopedia

Mariany Północne słyną przede wszystkim z Rowu Mariańskiego - najgłębszego miejsca na Ziemi. Ale pochwalić się mogą również bogatą historią, ciekawą ofertą turystyczną i niespotykanym nigdzie indziej w Oceanii poziomem rozwoju przemysłu lekkiego.
 
 Geografia Ustrój polityczny Gospodarka Historia

Nazwa oficjalna: Wspólnota Wysp Północno-mariańskich
Status polityczny: terytorium zamorskie USA
Polska nazwa mieszkańców: nie tworzy się
Obszar lądu: 471 km2
Liczba wysp: 17
Stolica: Garapan na wyspie Saipan
Ludność: 77 tys (+30 tys. w Nowej Zelandii)
Języki: angielski, czamorro, karoliński, inne
Waluta: dolar USA
PNB ogólnie: $494 mln
PNB na 1 mieszkańca: $8,400
Domena internetowa: .mp
Numer kierunkowy: +1670
Czas lokalny: GMT+
 Geografia
Mariany Północne obejmują ok. 15 wysp wulkanicznych (największa Saipan) i liczne małe wyspy oraz rafy koralowe będące częścią długiego łańcucha wysp ciągnącego się na południe od Japonii. Główna część archipelagu położona jest na wysokości Tajwanu, w zachodniej części Oceanu Spokojnego, w Mikronezji, na północ od wyspy Guam. Naturalną roślinność Marianów stanowią wilgotne lasy tropikalne (na stronach nawietrznych) oraz sawanny i zarośla. Klimat zwrotnikowy, ciepły i wilgotny, o wyrównanym przebiegu temperatury w ciągu całego roku (średnie miesięczne 24-28°C), sumy roczne opadów 1800-2300 mm, z maksimum w okresie od lipca do listopada. Częste tajfuny.
 
 Ustrój polityczny
Jako terytorium zamorskie USA, Mariany Północne podlegają bezpośrednio Wydziałowi do spraw Terytoriów w Departamencie Spraw Wewnętrznych. Głową państwa jest prezydent Stanów Zjednoczonych (obecnie George W. Bush). Podobnie jak w przypadku Guam, mieszkańcy posiadają obywatelstwo USA, ale nie są uprawnieniu do głosowania w wyborach organizowanych na kontynencie. Co dwa lata wybierają swojego przedstawiciela do Kongresu (bez prawa głosu). Lokalna legislatura składa się z 15-osobowej Izby Reprezentantów oraz 9-osobowego Senatu. Deputowani wybierani są w drodze powszechnej elekcji na czteroletnią kadencję. Na czele rządu stoi gubernator (od 19.11. jest nim Benigno Fitial), wybierany również na cztery lata, w połowie kadencji parlamentu.
 
 Gospodarka
Gospodarka kraju opiera się - co jest ewenementem w Oceanii - na przemyśle lekkim. Niskie podatki, tania siła robocza i bezcłowy dostęp do rynku Stanów Zjednoczonych powodują gwałtowny rozwój tej gałęzi. W Marianach zlokalizowanych jest już ponad 30 fabryk produkujących odzież. To właśnie w nich szyte są kurtki i okrycia zimowe popularnych w Ameryce marek The Gap, Ralph Lauren, czy Tommy Hilfiger. Wpływy z ich sprzedaży dają ponad połowę dochodów kraju. Drugim ważnym zródłem jest turystyka (przyjeżdżają głównie Amerykanie i Japończycy - choć po zawieszeniu bezpośredniego połączeń lotniczych z Tokio i Osaką ruch turystyczny spadł o 25 proc.). Część wydatków pokrywają różne formy pomocy finansowej ze strony rządu amerykańskiego.
 
 Historia
Zamieszkane od ponad 3500 lat, dla współczesnego świata odkryte zostały w roku 1521 przez Ferdinanda Magellana podczas jego pierwszej podróży dookoła świata. Magellan nazwał dzisiejsze Mariany Wyspami Złodziejskimi ponieważ wiele przedmiotów z wyposażenia jego statku zginęło podczas postoju. W 1668 r. na wyspach zjawili się hiszpańscy misjonarze, którzy zmienili nazwę archipelagu na Wyspy Mariańskie (na cześć matki ówczesnego króla Hiszpanii Karola II). W końcu XIX w. Hiszpania sprzedała Mariany Niemcom, ale już po zakończeniu I wojny światowej kontrolę nad nimi przejęła Japonia. Pod jej rządami na wyspach wybudowanych zostało wiele dróg,, powstała sieć elektryczna, rozbudowały się miasta. W tym też okresie powstała większość plantacji trzciny cukrowej, której sprzedaż jeszcze do niedawna była głównym zródłem dochodów państwa. Pod koniec lat 30. miejscowa ludność została zdominowana przez osadników japońskich (w 1938 r. tylko na Saipan mieszkało ponad 50 tys. Japończyków). W 1944 r. po ataku na wyspy wojsk amerykańskich, skrywana nienawiść do obcych wybuchła ze zdwojoną siłą. Cywilne oddziały ludności Czamorro zabiły 30 tys. japońskich żołnierzy, czym walnie przyczyniły się do zwycięstwa USA. Po wojnie Północne Mariany jako terytorium powiernicze ONZ przekazane zostały pod administrację Stanów Zjednoczonych. W 1978 r. kraj przekształcony został w autonomiczne terytorium zamorskie USA.
 
 informacje praktyczne
 symbole państwowe
 banknoty
 zdjęcia
 linki
 
Papież przeprasza
Jan Paweł II przeprosił rdzenne ludy Australii i Oceanii za udział członków Kościoła w ich ciemiężeniu.
Kapsel górą
Korek to przeżytek - stwierdzili nowozelandzcy producenci wina i postanowili zamykać butelki kapslami. Klienci są wniebowzięci.

wiadomościgdzie po wizęo stroniekontaktenglish