spis treści
 wiadomości

 Fidżi
 Kiribati
 Mikronezja
 Nauru
 Nowa Zelandia
 Palau
 Papua-Nowa Gwinea
 Samoa
 Tonga
 Tuwalu
 Vanuatu
 Wyspy Marshalla
 Wyspy Salomona

Wyspy Marshalla

encyklopedia

W latach 50-tych archipelag znany był głównie dzięki przeprowadzanym na wyspach Bikini i Eniwetok próbom z bronią jądrową. W niepodległej Republice Wysp Marshalla nadal wiele wysp i atoli zajmują amerykańskie bazy wojskowe. Opłaty za ich utrzymywanie są największym źródłem wpływów do budżetu państwa.
 
 Geografia Ustrój polityczny Gospodarka Historia Główne problemy

Nazwa oficjalna: Republika Wysp Marshalla
Nazwa zwyczajowa: Wyspy Marshalla
Polska nazwa mieszkańców: nieokreślona
Obszar lądu: 181,3 km2
Liczba wysp: 5 większych wysp i 29 atoli
Stolica: Dalap-Uliga-Darrit na atolu Majuro
Ludność: 58,8 tys.
Przyrost naturalny: 3%
Języki: mikronezyjski, angielski
Waluta: dolar USA
PNB ogólnie: US$ 105 mln
PNB na 1 mieszkańca: US$ 1900
Wzrost gosp.: 3%
Niezależność od: 1979 r.
Domena internetowa: .mh
Numer kierunkowy: +692
Czas lokalny: GMT+
 Geografia
Wyspy Marshalla to archipelag położony w zachodniej części Oceanu Spokojnego, w Mikronezji. Od zachodu wyspy graniczą z Marianami Północnymi i Federacją Mikronezji, Od południa z Kiribati. W skład archipelagu wchodzą dwa ciągi wysp: Ralik i Ratak powstałych wokół podwodnych wulkanów, z lagunami pośrodku. Największe atole to Kwajalein i Jaluit (średnica ponad 100 km). Roślinność stanowią głównie palmy kokosowe i chlebowiec. Klimat wysp jest podrównikowy, gorący i wilgotny, średnie miesięczne temperatury powietrza 27-28°C, roczna suma opadów: w części północnej 1500-2000 mm (największe od lipca do października-listopada), w południowej - do 4500 mm (równomiernie rozłożone w ciągu całego roku).
 
 Ustrój polityczny
Republika Wysp Marshalla jest niezależnym państwem związanym umową stowarzyszeniową ze Stanami Zjednoczonymi. Władzę ustawodawczą w państwie sprawuje 33-osobowy parlament - Nitijela. Każdy zamieszkany atol ma swego posła (Majuro ma ich 5, Ebeye 3). Członkowie parlamentu wybierani są w drodze powszechnej elekcji na czteroletnią kadencję. Nitijela wybiera prezydenta, który jest zarówno głową państwa, jak i szefem rządu (obecnie jest nim Litokwa Tomeing). Prezydent sam dobiera sobie ministrów spośród posłów. Decyzje rządu konsultowane muszą być z radą Iroji (naczelników plemiennych). Kompetencje władz Wysp Marshalla nie obejmują spraw obronności kraju. Na podstawie umowy stowarzyszeniowej, kwestie te należą do kompetencji władz w Waszyngtonie.
 
 Gospodarka
Gospodarka Wysp Marshalla w ogromnej mierze zależy od pomocy rządu Stanów Zjednoczonych. Ok. 80 proc. wpływów budżetu stanowią dotacje i opłaty USA (opłaty głównie z tytułu wynajmu poligonu rakietowego na atolu Kwajelein - prawo użytkowania do 2035). Głównymi gałęziami gospodarki są rolnictwo i rybołówstwo. Uprawia się rośliny bulwiaste (kolokazję, pochrzyn, bataty), banany, kakaowiec, drzewa cytrusowe. Najważniejszymi produktami eksportowymi są: kopra i olej palmowy. Głównymi partnerami handlowymi są USA, Japonia i Tajwan.
 
 Historia
Odkryte w 1529 przez żeglarza hiszpańskiego A. Saavedrę. Nazwę otrzymały od nazwiska kapitana marynarki brytyjskiej J. Marshalla, który w 1788 badał Wyspy. Do początku lat 20. XIX w. wyspy omijane były przez statki handlowe kursujące na regularnych liniach między Azją i Australią. Uznawano je wówczas za nieprzyjazne ludziom i nienadające się do zamieszkania. Pierwszymi europejczykami, którzy zamieszkali na wyspach byli niemieccy misjonarze protestanccy, za którymi przyjechali inni niemieccy osadnicy. W 1886 r. kontrolę nad archipelagiem oficjalnie przejął rząd Niemiec, ogłaszając go swoją kolonią. Na początku I wojny światowej Wyspy Marshalla zostały zaatakowane i zajęte przez Japończyków. Po wojnie Liga Narodów przejęła je jako swoje terytorium mandatowe, ale pozostawiła administrację japońską. W 1944 r. wyspy opanowała armia amerykańska, która zarządzała nimi do 1947. Następnie przekazano je ONZ, by mogły wejść w skład terytorium Powierniczych Wysp Pacyfiku. Amerykańska marynarka nigdy jednak nie opuściła swych baz na wyspach (zajmuje je do dzisiaj). W latach 1946-62 atole Eniwetok i Bikini wykorzystywane były jako teren amerykańskich prób z bronią jądrową. W 1979 r. Wyspy Marshalla uzyskały autonomię wewnętrzną, a w 1983 r. uzyskały pełna niepodległość.
 
 Główne problemy
1. Zależność finansowa od USA - 80 proc. budżetu stanowią dotacje i opłaty przekazywane z Waszyngtonu.
2. Skażenie radioaktywne na wyspach używanych do przeprowadzania prób nuklearnych.
3. Zagrożenie zalaniem przez ocean, w wyniku globalnego ocieplenia i efektu cieplarnianego.
 informacje praktyczne
 MSZ ostrzega
 symbole państwowe
 banknoty
 znaczki
 zdjęcia
 linki
 
Bikini Memories
At first glance, it looks like a tropical paradise, where palm trees encircling a pristine blue-green lagoon sway in the breeze. But to the native islanders, Bikini Atoll is more like an exhausted, scorched wasteland, forgotten by much of the world.
Kapsel górą
Korek to przeżytek - stwierdzili nowozelandzcy producenci wina i postanowili zamykać butelki kapslami. Klienci są wniebowzięci.

 Przewodnik po Wyspach Marshalla (.pdf)

wiadomościgdzie po wizęo stroniekontaktenglish