Guam

encyklopedia

Geografia

Ustrój polityczny

Gospodarka

Historia

Nazwa oficjalna: Terytorium Guam Status polityczny: terytorium zamorskie USA Polska nazwa mieszkańców: Guamczyk, Guamka, Guamczycy Obszar lądu: 541 km2 Liczba wysp: 1 Stolica: Agana Ludność: 148 tys. Języki: angielski, czamorro Waluta: dolar USA PNB ogólnie: $2000 mln PNB na 1 mieszkańca: $20,000 Domena internetowa: .gu Numer kierunkowy: +1671 Czas lokalny: GMT+11

 Geografia
Terytorium Guam obejmuje wyspę o tej samej nazwie i leży w południowej części archipelagu Wysp Mariańskich, w Mikronezji, w zachodniej części Oceanu Spokojnego. Od północy i południa graniczy z terytorium Marianów Północnych. Guam jest wyspą pochodzenia wulkanicznego, zbudowaną przeważnie z andezytów o średniej wysokości 200 m n.p.m. Pozostaje pod wpływem klimatu tropikalnego. Przeciętne roczne opady notowane w stolicy (Agana) wynoszą 2000 mm, średnia roczna temperatura utrzymuje się na stałym poziomie przez cały rok i wynosi od 26 do 28°C.
 

 Ustrój polityczny
Jako terytorium zamorskie USA, Guam podlega bezpośrednio Wydziałowi do spraw Terytoriów w Departamencie Spraw Wewnętrznych. Głową państwa jest prezydent Stanów Zjednoczonych (obecnie George W. Bush). Mieszkańcy Guam posiadają obywatelstwo USA, ale nie są uprawnieni do głosowania w wyborach organizowanych na kontynencie. Co dwa lata wybierają swojego przedstawiciela do Kongresu (bez prawa głosu). Lokalna legislatura składa się z 15 senatorów, wybieranych na dwuletnią kadencję w drodze powszechnej elekcji. Na czele rządu stoi gubernator (obecnie Felix P. Camacho), wybierany raz na cztery lata.
 

 Gospodarka
Guam zalicza się do najzamożniejszych krajów Pacyfiku (wyprzedzają go tylko Hawaje). Rozwój i obecną wysoką stopę życiową obywatele zawdzięczają przede wszystkim funkcjonowaniu amerykańskich baz wojskowych, które zajmują łącznie 1/3 powierzchni wyspy. Znaczna część ludności znajduje zatrudnienie bezpośrednio w bazach, równie wiele osób pracuje w zakładach obsługujących armię. Co roku Guam odwiedza też ponad milion turystów, głównie z Japonii (większość hoteli na wyspie na japońskich właścicieli), Korei Południowej i Tajwanu. Turystyka napędza budownictwo i usługi. Stosunkowo dobrze rozwinięte jest też rolnictwo. Uprawia się głównie kukurydzę, bataty, maniok, taro, trzcinę cukrową, kawę, kakao, indygowiec i owoce cytrusowe. Rozwija się hodowla bydła i trzody chlewnej. W przemyśle przetwórczym najlepiej rozwinęły się zakłady przetwórstwa spożywczego, m.in. browary, palarnie kawy, fabryki napojów bezalkoholowych, zakłady mięsne. Ponadto ważną gałęzią gospodarki jest przemysł przetwórstwa i rafinacji ropy naftowej. Z innych ważnych, dynamicznie rozwijających się dziedzin wymienić należy przemysł poligraficzny, produkcję sprzętu medycznego.
 

 Historia
Zródła archeologiczne datują osadnictwo na Guam na ok. 1000 r. p.n.e. Współczesna historia wyspy rozpoczyna się 6 marca 1521 r. kiedy to dostrzegł ją ze swego statku Ferdynand Magellan. Kolonizację europejską zapoczątkowali hiszpańscy misjonarze, którzy przybyli na wyspę w roku 1668. Wkrótce na wyspie powstał port przystankowy dla galeonów żeglujących z Filipin do Meksyku. W 1898 r. po wojnie hiszpańsko-amerykańskiej, kontrolę nad Guam przejęły Stany Zjednoczone. Amerykańska marynarka wybudowała tu jedną ze swoich baz. W grudniu 1941 r. wyspę zajęły wojska japońskie; okupacja trwała do 21 lipca 1944. W 1950 r. dowództwo Marynarki Wojennej przekazało zarząd nad Guam Departamentowi Spraw Wewnętrznych. Wkrótce potem wyspie nadano własną konstytucję, powołano pochodzący z wyborów powszechnych lokalny parlament, a mieszkańcom nadano obywatelstwo amerykańskie.
 

 Główne problemy
1. Zależność gospodarki od ruchu turystycznego (głównie z krajów azjatyckich);
2. Konflikty etniczne między rdzenną ludnością (Czamorro) a napływową;
3. Zagrożenia dla endemicznych gatunków zwierząt powodowane przez skażenie środowiska naturalnego.