Mikronezja

encyklopedia

Geografia		Ustrój polityczny		Gospodarka		Historia		Główne problemy

Nazwa oficjalna: Sfederowane Stany Mikronezji Nazwa zwyczajowa: Mikronezja Polska nazwa mieszkańców: Mikronezyjczyk, Mikronezyjka, Mikronezyjczycy Obszar lądu: 704,6 km2 Liczba wysp: 607 Stolica: Palikir na wyspie Pohnpei Ludność: 108,15 tys. Przyrost naturalny: -0,02% Sr.zycia: kob. 70,95, mężcz. 69,44 Języki: angielski, lokalne języki mikronezyjskie Waluta: dolar USA PNB ogólnie: US$ 320 mln PNB na 1 mieszkańca: US$ 2066 Niezależność od: 1979 r. Domena internetowa: .fm Numer kierunkowy: +691 Czas lokalny: dwie strefy kliknij GMT+

 Geografia
Federacja Mikronezji leży w zachodniej części Oceanu Spokojnego i obejmuje wyspy leżące we wschodniej i środkowej części archipelagu Karoliny. Od północy graniczy z Marianami Pólnocnymi i Guam, od zachodu z Palau, od południa z Papuą Nową-Gwineą, a od wschodu z Nauru, Kiribati i Wyspami Marshalla. W skład Federacji wchodzą wyłącznie nizinne wyspy pochodzenia wulkanicznego. Klimat gorący i wilgotny; średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu 27°C i 312 mm, w lipcu 26°C i 455 mm. Naturalną roślinność stanowią lasy równikowe.
 

 Ustrój Polityczny
Mikronezja jest federacją czterech stanów - Pohnpei, Chuuk, Kosrae i Yap - związaną umową stowarzyszeniową z USA. Najwyższą władzą ustawodawczą jest Kongres, w skład którego wchodzi 14 deputowanych. Dziesięciu (5 z Chuuk, 3 z Pohnpei, po 1 z Yap i Kosrae) wybieranych jest na dwuletnią kadencję, pozostali czterej (po jednym z każdego stanu) sprawują mandat przez cztery lata.

Władzę wykonawczą w kraju sprawują wybierani przez Kongres prezydent (Joseph Urusemal) i wiceprezydent, którzy muszą pochodzić z różnych stanów. W każdym stanie urzędują wybierani w powszechnych wyborach gubernator i wicegubernator. Każdy stan ma również własną izbę reprezentantów. Władze Mikronezji nie zajmują się sprawami obronności i bezpieczeństwa kraju. Na mocy umowy stowarzyszeniowej, kwestie te należą do kompetencji rządu USA.
 

 Gospodarka
Mieszkańcy wysp Mikronezji utrzymują się głównie dzięki amerykańskiej pomocy (corocznie ok. 100 mln USD) oraz dochodom związanym z obecnością amerykańskich baz wojskowych. Po przeprowadzonej przed kilkoma laty reformie gospodarki drugim głównym źródłem dochodów jest obecnie turystyka z ofertą skierowaną przede wszystkim do entuzjastów nurkowania. Część wpływów zapewniają również opłaty licencyjne za połowy w specjalnej strefie ekonomicznej Mikronezji - jednym z głównych ośrodków połowu tuńczyka na Pacyfiku, oraz eksport artykułów rolniczych, takich jak kopra, pieprz, oleje naturalne. Głównymi partnerami handlowymi Federacji Mikronezji są Japonia, USA i inne wyspy Oceanii.
 

 Historia
Wyspy wchodzące w skład dzisiejszej Mikronezji zamieszkane są od co najmniej 4000 lat. Na wyspach stanu Pohnpei wciąż łatwo znaleźć prymitywne kamienne narzędzia, a w Yap starożytne naczynia. Mimo pojedynczych wizyt europejskich żeglarzy, wyspy pozostawały niemal zupełnie nieznane aż do początku XVIII w. Pierwszymi osadnikami w Mikronezji byli Amerykańscy wielorybnicy i kupcy, którzy zakładali tu swoje tymczasowe magazyny. Ok. 1850 r. na Karoliny przybyli protestanccy misjonarze i założyli pierwsze stałe osady. W 1885 r. na krótko władzę nad archipelagiem zdobyły Niemcy, ale po decyzji papieża Leona XIII zmuszone były oddać go Hiszpanii. Po wojnie Hiszpańsko-Amerykańskiej w końcu XIX w. Niemcy odzyskały Mikronezję, odkupując ją od Hiszpanii za 25 milionów peset. Jednak znów nie cieszyły się jej posiadaniem zbyt długo. W 1914 r. wkrótce po wypowiedzeniu Niemcom wojny przez Japonię, wojska cesarskie zajęły wszystkie wyspy. Na atolu Chuuk zbudowany został duży port dla japońskiej marynarki wojennej i ważna baza lotnicza. W okresie II wojny światowej wykorzystywano je do przeprowadzania ataków na amerykańskie okręty operujące na Pacyfiku. Latem 1945 r. wyspy zostały zdobyte przez wojska Stanów Zjednoczonych. Od 1947, wspólnie z Wyspami Marshalla, Republiką Palau, Wspólnotą Marianów Północnych, Mikronezja wchodziła w skład Powierniczych Wysp Pacyfiku. W maju 1979 r. kraj ogłosił niepodległość i przyjął swoją pierwszą konstytucję. W 1986 r. weszła w życie podpisana cztery lata wcześniej 15-letnia umowa o stowarzyszeniu z USA. Zgodnie z jej postanowieniami Mikronezja przekazała decyzje dotyczące spraw obrony i wojskowości rządowi amerykańskiemu. W 1991 r. Mikronezję przyjęto do ONZ.
 

 Główne problemy
1. Kłopoty zdrowotne obywateli - brak wystarczającej ilości zdrowej, słodkiej wody powoduje przypadki zachorowań na cholerę. Rząd obawia się wybuchu epidemii.
2. Emigracja obywateli - trudne warunki życia na niewielkich wysepkach i brak perspektyw na ich poprawę, sprawiają, że wielu obywateli ucieka do innych krajów w poszukiwaniu lepszego standardu życia.
3. Kłopoty gospodarcze - budżet kraju zależy w znacznej mierze od pomocy Stanów Zjednoczonych. Tymczasem rząd amerykański zamierza ograniczyć dotacje.